Tajemnice żakardu Lucjana Kintopfa [ZDJĘCIA]

Podczas piątkowej Nocy Jednego Muzeum, która odbyła się w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, oprócz wielu atrakcji związanych stricte z włókiennictwem jako rzemiosłem, można było posłuchać też kilku ciekawych wykładów. My wybraliśmy się na wykład pt. „Lucjan Kintopf – w służbie sztuki i państwa”.

Lucjan Kintopf, urodzony w 1898 w Warszawie, był polskim artystą, plastykiem, architektem, pedagogiem i – wreszcie – mistrzem żakardu. Ponadto Kintopf projektował tkaniny w ramach działalności w Spółdzielni Artystów ŁAD. Warto tutaj wspomnieć, że tkaniny ŁAD-u były nagradzane na wielu światowych imprezach, w tym podczas wystawy sztuk dekoracyjnych w Paryżu w 1925 r.

Talent Kintopfa nie został niezauważony. W wieku 28 lat został on pierwszym dyrektorem ŁAD-u. Ponadto, będąc jeszcze studentem, wykładał w Szkole Sztuk Piękny w Warszawie oraz w Szkole Sztuk Zdobniczych. W tym czasie co raz częściej pojawiało się pytanie o rolę sztuki w nowym państwie – w II RP, która wymagała nowej oprawy.

Sięgając do literatury fachowej, można przeczytać, że „w Polsce, inaczej niż w państwach totalitarnych, projekt sztuki zaangażowanej w służbę państwu i społeczeństwu, tematycznej i narodowej, powstał z inicjatywy samych artystów”. I tak w istocie było. Kintopf i jego uczniowie zakasali rękawy. Chcąc budować lokalną tożsamości opartą na tradycji, starali się łączyć w swojej twórczości dwa bardzo odległe nurty – nurt szlachecki i ludowy. Efektem tego było nowoczesne dzieło – symbol ówczesnych czasów.

Najsłynniejsze dzieła Lucjana Kintopfa – „Orlęta olimpijskie” można dziś oglądać w Centralnym Muzeum Włókiennictwa. Jak dowiedzieliśmy się podczas piątkowego wykładu, „Orlęta…” są dziełem żakardowym, utkanym ciekawym i trudnym splotem z użyciem wielobarwnych nici. Dzięki temu dwuwymiarowa tkanina wydaje się przedstawiać trójwymiarowy obraz orląt.

Kintopf stworzył w sumie 4 wersje wzorów orląt. Każdy z nich oparty na ciężkiej i geometrycznej formie wyróżniał się spośród innych tworzonych wówczas żakardów. Być może właśnie dzięki tej formie wszystkie oryginalne „Orlęta…” przetrwały II wojnę światową? To największa tajemnica żakardów Kintopfa.

Po II wojnie światowej, w której walczył w ramach AK, wrócił do zawodu i pełnił funkcję dziekana i wykładowcy w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu. W1971 r. Kintopf przeniósł się do Łodzi, gdzie zmarł 8 lat później.

Autor: Ola K.

Źródła: „W służbie państwa, społeczeństwa i narodu” Agnieszka Chmielewska; wyd. IFiS PAN, Warszawa 2006.