Mit z prawdą zawsze zwycięży. W 90. rocznicę zamachu

jp

Dyskusja o przewrocie majowym. Fot, Darek M.

W 90. rocznicę zamachu majowego w Muzeum Tradycji Niepodległościowych miały miejsce dwa wydarzenia: otwarcie wystawy „II Rzeczpospolita w karykaturze” oraz dyskusja z cyklu „Plusy czy minusy” – Pamięć przewrotu majowego – w 90. rocznicę wydarzenia”.

Celem wystawy jest przybliżenie najważniejszych wydarzeń i wybitnych postaci Drugiej Rzeczypospolitej poprzez satyrę. Każdy odwiedzający wśród prezentowanych karykatur dostrzeże te dotyczące władzy jaki i opozycji,  Marszałka Józefa Piłsudskiego i obozu sanacyjnego, Wojska Polskiego, polityki zagranicznej i zdarzeń międzynarodowych, wątków społeczno-gospodarczych czy wreszcie mniejszości narodowych.

Organizatorzy podjęli duży wysiłek i zgromadzili eksponaty pochodzące z muzeów z różnych zakątków Polski: z muzeów warszawskich – Muzeum Karykatury im. Eryka Lipskiego, Muzeum Niepodległości,  Muzeum Wojska Polskiego, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza, Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego; Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, oczywiście ze zbiorów Muzeum Tradycji Niepodległościowych oraz Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego; Muzeum Ziemi Wieluńskiej w Wieluniu, Muzeum Narodowego w Kielcach a także ze zbiorów prywatnych.

Są też niespodzianki. Ale o nich przekonacie się, odwiedzając wystawę!

Druga część, czyli dyskusja, była nie mniej ciekawa. Zaproszenie do debaty przyjęli prof. Kazimierz Badziak, prof. Tomasz Nałęcz oraz Krzysztof Dudek. Prowadzącym z ramienia muzeum był dr Mikołaj Mirowski.

Prof. Tomasz Nałęcz nie szczędził gorzkich słów, podkreślając, że Piłsudski przez ten zamach przekreślał wszystko to, czego dokonał przed 1926 rokiem. Zauważył on również, że nie było warunków do refleksji nad przewrotem, ponieważ skończył się tragicznie, a naród bronił się, idealizując przeszłość. Stwierdził także, że nie będzie już chyba klimatu w Polsce do debaty na ten temat, bowiem zawsze będzie on wikłany w bieżące tematy polityczne. Mit z prawdą zawsze zwycięży. Gorzka rzeczywistość przegra.

Zaś prof. Kazimierz Badziak zauważył, że przeceniamy Piłsudskiego i jego zasługi dla niepodległości Polski. Marszałek jest wielki i ważny, ale przed przewrotem majowym, gdy pełnił funkcję Naczelnego Wodza i dowódcy Wojska Polskiego. Podkreślił jednak, że dzisiaj nikt Piłsudskiemu nie chce odobierać wielkości.

Jak wiadomo, Piłsudski przeżywał trudne chwile w dniach zamachu. Dlatego dowodzenie przejął tak naprawdę gen. Gustaw Orlicz-Dreszer i grupa energicznych pułkowników. Warto nadmienić, że cały rokosz wymierzony był w rząd Wincentego Witosa. Piłsudski łudził się, że znajdzie poparcie u prezydenta Wojciechowskiego, jednak się przeliczył. Ostatecznie Stanisław Wojciechowski wybrał demokrację a nie pomoc przyjacielowi – J. Piłsudkiemu. W konsekwencji, w wyniku decyzji podjętych przez Wojciechowskiego, nie doszło w Polsce do wojny domowej.

Źródło do części poświęconej wystawie: J. Sporczyk-Moskal, II Rzeczpospolita w karykaturze, Muzeum Tradycji Niepodległościowych 2016.

Autor: Darek M.; zdjęcia: również Darek M.