Ciekawostki ze świata: Muzeum Kawy

IMG_2022

Ziarna palonej kawy. Fot. Aleksandra Kwapiszewska

Wielu z nas nie wyobraża sobie dnia bez choćby jednej filiżanki kawy. Latte, cappucino czy intensywne espresso uwodzą smakiem, aromatem i stawiają na nogi. Jednak kawa to nie tylko napój, ale również pewna historia i symbol, które doczekały się swojego miejsca w muzealnej przestrzeni.

Pierwszym na świecie muzeum w całości poświęconym kawie (i herbacie) było Muzeum Herbaty i Kawy Bramah w Londynie. Otwarte w 1992 roku przez Edwarda Bramaha, prawdziwego pasjonata herbaty i kawosza. Twróca muzeum zmarł w 2008 r., jednak przed śmiercią – pomimo choroby – pracował nad książką, którą miał zatytułować „Brytyjskie dziedzictwo herbaciane”. Dziś muzeum jest prawdopodobnie nieczynne (na stronie głównej muzeum widnieje czerwony napis, informujący o tym, że muzeum zostanie ponownie otwarte w 2009 r. Mamy 2016, a napis nie zniknął…).

100 lat włoskiej historii, technologii, designu i stylu

12 października 2012 r. kilka kilometrów od Mediolanu (Włochy) w miejscowości Villa Verucchio został otwarty MUMAC, czyli Muzeum Ekspresów do Kawy (po angielsku brzmi lepiej: Museum of Coffee-Making Machines). MUMAC posiada prawdopodobnie największą na świecie kolekcję ekspresów do kawy, która jednocześnie prezentuje włoski wkład w tę dziedzinę.

W muzeum można nabyć kilka publikacji, które z pewnością przybliżą rolę, jaką Włosi odegrali w projektowaniu i budowaniu maszyn do parzenia kawy; np. Faema Espresso 1945 – 2010 to książka opowiadająca o firmie Faema.

Słoneczna Italia o zapachu kawy, c.d.

W miejscowości Arco znajduje się muzeum OMKAFE. W zasadzie jest to rodzinna firma założona w 1947 r., zajmująca się sprzedażą kawy, ale także prowadząca muzeum kawy. Jak czytamy na stronie OMKAFE muzeum jest fascynującą podróżą po historii kawy i jej pozyskiwania – zaczynając od krajów pochodzenia aż po proces palenia, od antycznych tradycji po pierwsze ekspresy (…).

W muzeum można oglądać również książki o kawie wydane między 1600 a 1800 r., przedmioty i opakowania używane w przedsiębiorstwie od momentu jej założenia. Część muzeum stanowi dział Kultura Kawy z próbkami i opisami ponad 200 rodzajów kaw z całego świata.

Muzeum jako symbol kultury picia kawy

Również we Włoszech, ale tym razem w mieście o nazwie Balerna, znajduje się inne kawowe, bardzo znane przedsiębiorstwo – Caffe Chicco D’oro. Właściciele także pokusili się o otwarcie Muzeum Kawy, w którym nie tylko przedstawiają rozwój i historię swojej firmy.

W tym muzeum można się dowiedzieć, jak krok po kroku powstaje kawa – od początku, czyli od zebrania ziaren. Ponadto wystawa zawiera eksponaty, które podkreślają, jak wiele branż jest zaangażowanych w przygotwanie kawy – od rolnictwa aż do przemysłu.

Na stronie muzeum został zamieszczony film promujący ekspozycję. Dech w piersiach zapiera pieczałowitość, z jaką poustawiano eksponaty w szklanych gablotach; niemniej trudno stwierdzić, na ile wartościowa jest sama wystawa. Na pewno warto zajrzeć, jeśli ktoś akurat będzie odwiedzał tę okolicę.

Szwajcarska Caferama

Nie tylko Włosi i Anglicy delektują się smakiem kawy. W Zurychu swoją ulubioną kawiarnię mieli artyści i intelektualiści, a wśród nich – Max Frisch. W słynnej Café de la Terrasse przy filiżance aromatycznej kawy odbywały się spotkania artystów.

Jednak nieco dalej od Zurychu, w miejscowości Zuoz, przy firmie Café Badilatti działa Muzeum Kawy, które różni się od tych już przeze mnie wspomnianych. Zwiedzający oprócz oczywistych kwestii w takim miejscu, jak sposób pozyskiwania kawy, mogą się dowiedzieć, jak kawa działa na organizm człowieka.

Ponadto wśród eksponatów znajdują się historyczne zdjęcia i obrazy przedstawiające znaczenie kawy w ubiegłych wiekach. Podczas zwiedzania można też dowiedzeć się, jak zmieniały się przepisy na czarny eliksir.

Zwiedzanie kończy filiżanka świeżo zmielonej i zaparzonej kawy, podawana każdemu gościowi. Oczywiście przy muzeum działa sklep, w którym można nabyć odrobinę cennych ziaren.

Ahoj, kedy pôjdeme na kávu?

W czeskiej Pradze również znajduje się Muzeum Kawy. Eskponatami są przeróżne urządzenia do przygotowania kawy, palenia i serwowania, natomiast całość składa się na podróż po różnych krajach, w których kawa jest pewną tradycją samą w sobie.

W czeskich zbiorach znajdują się też trzy rodzaje kawy używanej w celach medycznych, datowanych na rok ok. 1890. Ten rodzaj kawy był sprzedawany w małych ilościach, od 5 do 10 gr, i czasem mieszano go z cykorią, by nieco obniżyć cenę. Początkowo Czesi nie przepadali za tym smakiem, ponieważ był gorzki i wymagał dodania sporej ilości cukru lub mleka.

Polskie korzenie

Liczba muzeów poświęconych kawie jest tak ogromna, że nie sposób o nich wszystkich napisać. Istnieją one w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Austrii, Czechach, w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, we Włoszech… a nawet w Internecie (TUTAJ). Muzeum Kawy w Hamburgu organizuje seminaria z zakresu baristyki; Muzeum Kawy w Dubaju osadza fenomen picia kawy w kulturę i tradycję regionu; Muzeum Kawy w Ebersbach-Neugersdorf (Saksonia) posiada w swoich zbiorach oprócz tradycyjnych zaparzarek i młynków również… ocieplacze na dzbanki z kawą.

Muzeum Kawy miało powstać również w Polsce, w Szczecinie, jednak trop urywa się na atrykułach z 2013 r. W internecie próżno szukać bliższych informacji o otwarciu szczecińskiego muzeum kawy. Mam jednak nadzieję, że muzeum powstanie, ponieważ Polacy mają swój niepodważalny wkład w rozwój kawy jako napoju (tu odsyłam do naszej Weekendowej ciekawostki).

Teraz nie pozostaje nic innego, jak zaplanować wizytę w którymś z Muzeów Kawy albo poczekać na odzew ze Szczecina. Albo chociaż zaparzyć sobie filiżankę aromatycznego napoju.

Opracowanie: Aleksandra Kwapiszewska na podstawie: coffeemuseum.cz, radio.cz, cafe-badilatti.ch, omkafe.com, chiccodoro.com, teaandcoffeemuseum.co.uk, www.coffeemuseum.ae, espressomadeinitaly.com